Νίκος Παπανδρέου: Οι οικονομολόγοι βούλιαξαν τη χώρα.

Οι οικονομολόγοι ή καλύτερα η έλλειψη οικονομολόγων με επάρκεια ευθύνεται για την κατάρρευση της οικονομίας της χώρας. Το υποστηρίζει ο Νίκος Παπανδρέου σε άρθρο του με τίτλο «η τρόικα στέλνει οικονομολόγους, εμείς απαντάμε με δικηγόρους», στην «Οικονομική Επιθεώρηση» του Μαΐου.

Ο Νίκος Παπανδρέου υποστήριξε για τα κυβερνητικά στελέχη που επέλεξε ο Γιώργος: «δεν υπήρξαν οι άνθρωποι εκείνοι που θα μπορούν να απαντούν με στοιχεία και να αντιπαρατίθενται, όταν προκύπτει η ανάγκη, προς τις ξένες ομάδες οικονομολόγων από το ΔΝΤ και την Ευρώπη, που μας επισκέπτονται», ενώ διερωτήθηκε «γιατί άραγε να μη διαθέτουν και τα δικά μας υπουργεία Έλληνες οικονομολόγους από το ΔΝΤ"; Έτσι ώστε όταν οι ξένες οικονομικές αποστολές επισκέπτονται τη χώρα να βρίσκουν μπροστά τους ``τους δικούς μας'' που θα μιλάνε την ίδια γλώσσα και που θα είναι σε θέση να ανταποκρίνονται καλύτερα στις πιέσεις που μας ασκούνται έξωθεν;».

Μάλιστα ο αδερφός του πρώην πρωθυπουργού χαρακτηρίζει «στρατηγική ασυμμετρία» το γεγονός ότι «εκείνοι στέλνουν τους οικονομολόγους τους, εμείς απαντάμε με τους δικηγόρους μας» και ανέφερε ότι «αυτό το στρατηγικό λάθος διορθώνεται με μιαν απόφαση».

imerisia

ΔΝΤ: «Η διεθνής οικονομία δεν διέφυγε οριστικά τον κίνδυνο».

Ανεξαρτήτως της βελτιωμένης αισθητά κατάστασης στις χρηματαγορές, εδώ και λίγες εβδομάδες, η διεθνής οικονομία εντούτοις «δεν διέφυγε ακόμα οριστικά τον κίνδυνο», εκτίμησε σήμερα το ΔΝΤ και ζήτησε συγχρόνως "ανάπτυξη".«Παραμένουμε στη ζώνη του κινδύνου» στο οικονομικό πεδίο, ανέφερε το ΔΝΤ σε σημερινή του ανακοίνωσή από την Πούντα ντελ Εστε, στα ανατολικά του Μοντεβίδεο, στη διάρκεια οικονομικού συμποσίου με τη συμμετοχή περίπου 60 κεντρικών τραπεζιτών από τη Λατινική Αμερική, την ΕΕ, την Ασία, τις ΗΠΑ.

«Από τις καλύτερες επιδόσεις των λίγων τελευταίων εβδομάδων στις χρηματαγορές αναδεικνύεται η ενθάρρυνση, όσον αφορά τις σταθεροποιητικές πολιτικές, που χαρίζουν 'έξτρα' χρόνο ηρεμίας, όμως δεν τεκμαίρεται ότι πρέπει η προσπάθεια να χαλαρώσει», προϊδέασε το ΔΝΤ ταυτοχρόνως.

Παράλληλα, ειδικά οι κυβερνήσεις στα κράτη μέλη της ΕΕ προσκαλούνται να υιοθετήσουν άμεσα «αναπτυξιακές στρατηγικές που θα σταθεροποιήσουν αμετάκλητα την οικονομική κατάσταση, ενώ θα προσδώσουν εμπιστοσύνη στους οικονομικούς παράγοντες».

«Οι εξυγιαντικές δημοσιονομικές πολιτικές σταθεροποιούν μεσοπρόθεσμα τα βασικά μεγέθη της οικονομίας, όμως αποτελούν αναμφίβολα έναν μαραθώνιο κι όχι ένα σπριντ...Πρέπει να δώσουμε χρόνο, δεδομένων και των σημερινών συνθηκών σε πολλές οικονομίες, διεθνώς, ώστε να μην ακυρώσουμε τα μικρά σημάδια ανάπτυξης» που είναι ήδη ορατά, κατέληξε το ΔΝΤ.

newscode

Τι συνέβη στις 16 χώρες που κήρυξαν πτώχευση...

Δεκαέξι μέλη αριθμεί το «κλαμπ» των χωρών που έχουν
κηρύξει στάση πληρωμών τις τελευταίες δεκαετίες, στο οποίο πιθανολογείται και η είσοδος της Ελλάδας από μερίδα της αγοράς.

Η τελευταία «εγγραφή» ήταν αυτή της Τζαμάικα, που ήλθε να προστεθεί στη Ρωσία, τον Ισημερινό, το Πακιστάν, την Ουκρανία, την Ακτή Ελεφαντοστού, την Αργεντινή, τη Μολδαβία, την Ουρουγουάη, τη Γρενάδα, τη Δομινικανή Δημοκρατία, το Μπελίζ, τις Σεϊχέλες, το Καμερούν, τη Νικαράγουα και….. τη Βενεζουέλα: Το «τοπίο» των κρατικών χρεοστασίων την περίοδο 1983-2010 σκιαγραφεί μελέτη της Moody’s.Μεταξύ άλλων, προκύπτει ότι το μέσο ποσοστό για το «κούρεμα» της αξίας των ομολόγων (όπου αυτό συνέβη) διαμορφώνεται στο 53%. Ωστόσο, στις δύο μεγαλύτερες χρεοκοπίες (της Ρωσίας το 1998, και της Αργεντινής το 2001) το ποσοστό ήταν ακόμα υψηλότερο.

Ο Ισημερινός είναι η μόνη χώρα που έχει κηρύξει χρεοστάσιο δύο φορές (1999 και 2008), με τη δεύτερη περίπτωση -κατά τη Moody’s- να οφείλεται στην απροθυμία της χώρας να πληρώσει το χρέος της και όχι στην ανικανότητά της, καθώς η κυβέρνηση μετά από λογιστικό έλεγχο που διενήργησε χαρακτήρισε μέρος του χρέους ως «παράνομο»…

ΡΩΣΙΑ
«Τρύπα» στα έσοδα από το πετρέλαιο
O χορός των μεγάλων χρεοστασίων ανοίγει το 1998 με τη Ρωσία, η οποία είδε τις εξαγωγές της να πλήττονται καίρια από τη μεγάλη βουτιά των τιμών του πετρελαίου που άρχισε στο τέλος του 1997. Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε μεγάλη «τρύπα» στα έσοδα, τη στιγμή που ο όγκος των βραχυπρόθεσμων εντόκων γραμματίων αυξανόταν ραγδαία. Αντιμέτωπη με το υψηλό κόστος εξυπηρέτησης του εγχώριου χρέους, η ρωσική κυβέρνηση επιτάχυνε την απελευθέρωση της αγοράς εντόκων, αίροντας τους περιορισμούς στη συμμετοχή των ξένων. Η ρωσική αγορά επωφελήθηκε από εισροές κερδοσκοπικών κεφαλαίων, την εποχή που τα επιτόκια στα έντοκα έπαιρναν την ανιούσα, «χτυπώντας ταβάνι» τον Αύγουστο του 1997 (13%). Το δάνειο έκτακτης ανάγκης που έλαβε η κυβέρνηση από το ΔΝΤ το καλοκαίρι του 1998 δεν κατόρθωσε να τονώσει την εμπιστοσύνη και τελικά επήλθε το? μοιραίο (χρεοστάσιο). Τα δάνεια, συνολικού ύψους 72 δισ. δολ., αναδιαρθρώθηκαν την περίοδο Αυγούστου 1999 – Φεβρουαρίου 2000, με γενναίο «κούρεμα» της τάξης του 75%-80%.

ΟΥΚΡΑΝΙΑ
Αναδιάρθρωση σε τέσσερις φάσεις
Η αναδιάρθρωση του ουκρανικού χρέους έλαβε χώρα σε τέσσερις φάσεις την περίοδο 1998-2000, καλύπτοντας 2,5 δισ. δολ. εξωτερικού χρέους (Εurobonds) και 300 εκατ. εγχώριου χρέους. Την «επιλεκτική» αναδιάρθρωση του εγχώριου χρέους που κατείχαν τράπεζες τον Αύγουστο του ’98 ακολούθησε η αναδιάρθρωση δύο μεγάλων εκδόσεων που κατείχαν ξένοι επενδυτές το επόμενο δίμηνο και μία περαιτέρω αναδιάρθρωση τον Ιούνιο του 1999. Μετά από αυτές τις αποσπασματικές κινήσεις, επιχειρήθηκε μία πιο συνολική προσέγγιση του θέματος το 2000: Στις αρχές του έτους, το υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε την μη αποπληρωμή ομολόγων σε δολάρια με κουπόνι 16,75% και πρότεινε την ανταλλαγή τους με νέους τίτλους σε δολάρια ή ευρώ, με επταετή περίοδο χάριτος (καταβολή μόνο τόκων) και χαμηλότερα κουπόνια. Στο τέλος του Μαρτίου 2000, το 90% των ομολογιούχων συναίνεσε στην αναδιάρθρωση και αποδέχθηκε τους νέτους τίτλους, με ονομαστική αξία 50% αυτής των ομολόγων που αντικαταστάθηκαν.

ΙΣΗΜΕΡΙΝΟΣ
Στάση πληρωμών δυο φορές
Ο Ισημερινός… χτύπησε δύο φορές στις διεθνείς χρηματαγορές: Η πρώτη ήταν το 1999, όταν η χώρα επισήμως κήρυξε στάση πληρωμών σε μεγάλο μέρος των τόκων επί ομολόγων. Οι ΗΠΑ και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στήριξαν δημοσίως τις προσπάθειες της λατινοαμερικανικής χώρας να αναδιαρθρώσει το εξωτερικό χρέος του, ύψους 13 δισ. δολ. Το Κίτο, εξάλλου, κήρυξε χρεοστάσιο και στο εγχώριο χρέος του αλλάζοντας μονομερώς τα επιτόκια. Το ποσοστό του «κουρέματος» ήταν της τάξεως του 30%-60%. Το δεύτερο (και… πιο φαρμακερό) χρεοστάσιο ήταν αυτό του Νοεμβρίου του 2008, όταν η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι δεν θα αποπλήρωνε τα διεθνή ομόλογα που λήγουν το 2012 και το 2030 αντίστοιχα, καθώς ο λογιστικός έλεγχος που διενεργήθηκε κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα εν λόγω χρέη ήταν «παράνομα και στερούνταν νομιμοποίησης». Το Μάιο του 2009 ανακοινώθηκε σχέδιο αναδιάρθρωσης που περιελάμβανε «κούρεμα» 65% επί της ονομαστικής αξίας των ομολόγων. Εν συνεχεία, ο Ισημερινός επαναγόρασε το 91% των μη αποπληρωθέντων τίτλων.

ΤΖΑΜΑΪΚΑ
Ήπια αναδιάρθρωση του εγχώριου χρέους
Τελευταίος «κρίκος» στην αλυσίδα των χρεοστασίων ήταν η Τζαμάικα πέρυσι. Η χώρα της Καραϊβικής ολοκλήρωσε μια ήπια αναδιάρθρωση του εγχώριου χρέους της τον Φεβρουάριο του 2010 με στόχο την βελτίωση της δημοσιονομική της θέσης, καθώς ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ είχε σταθεροποιηθεί πάνω από το 100% επί μια δεκαετία, ενώ ο λόγος χρέους προς εσόδων είχε διαμορφωθεί στο 400%. Η Τζαμάικα παρήγαγε μεν πρωτογενή πλεονάσματα τα τελευταία χρόνια (ακόμα και της τάξης του 10% του ΑΕΠ (!), με βαρύ τίμημα όμως για την ανάπτυξη. Η αναδιάρθρωση δεν αφορούσε το εξωτερικό χρέος, αλλά το σύνολο του ελεύθερα διαπραγματεύσιμου εσωτερικού χρέους (60% του ΑΕΠ). Δεν προβλεπόταν μείωση του κεφαλαίου, αλλά μόνο των κουπονιών (από 17% σε 11% κατά μέσο όρο), και επιμήκυνση της διάρκειας των τίτλων σε πέντε χρόνια από δυο. Το ποσοστό συμμετοχής των ομολογιούχων ανήλθε στο 99%, το «κούρεμα» ήταν αμελητέο (κάτω του 5%) και δεν προκάλεσε σημαντικές αναταράξεις στην οικονομία και τον τραπεζικό τομέα της χώρας.

ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ
Χρεοκοπία… κατά λάθος
Τον Ιούλιο του 1998, η κυβέρνηση της Βενεζουέλας άργησε μία εβδομάδα να πληρώσει τους τόκους ομολόγων αξίας 270 εκατ. δολαρίων. Καθώς δεν προβλεπόταν περίοδος χάριτος, η καθυστέρηση ισοδυναμούσε με χρεοστάσιο. Η κυβέρνηση απέδωσε την καθυστέρηση στο ότι έλειπε ο υπάλληλος που υπέγραφε τις εντολές πληρωμής! Μετά από το επεισόδιο αυτό, το Καράκας εγκατέστησε σύγχρονο εξοπλισμό ώστε να μην απαιτείται ανθρώπινη παρέμβαση κατά τη διαδικασία πληρωμών.

ΑΚΤΗ ΕΛΕΦΑΝΤΟΣΤΟΥ
Με άρωμα πραξικοπήματος
Η αφρικανική χώρα «πάγωσε» την εξυπηρέτηση του εξωτερικού χρέους της το 1997, μετά το αναίμακτο πραξικόπημα του στρατηγού Γκουέι, αλλά ξανάρχισε τις πληρωμές τον Ιανουάριο του 1998. Το 2000, όμως, η Ακτή Ελεφαντοστού κήρυξε στάση πληρωμών σε ομόλογα ύψους 410 εκατ. δολ. και προχώρησε σε αναδιάρθρωση σε συνεννόηση με τις πιστώτριες χώρες του Paris Club (στο οποίο συμμετέχουν οι 19 μεγαλύτερες ανεπτυγμένες οικονομίες), με το ποσοστό του «κουρέματος» να υπερβαίνει το 80%.

ΠΕΡΟΥ
Κυβέρνηση εναντίον Elliott
To Σεπτέμβριο του 2000, η κυβέρνηση του Περού αποφάσισε να μην πληρώσει τόκους ομολόγων ύψους 80 εκατ. δολ. και εισήλθε σε διαπραγμάτευση με τον πιστωτή, το fund Elliott: Το Περού πρότεινε να αναδιαρθρώσει το χρέος σε ομόλογα Brady, αλλά η Elliott όχι μόνο αρνήθηκε, αλλά και κατέθεσε αγωγή εναντίον της κυβέρνησης Φουτζιμόρι. Τελικά, μετά από διαπραγματεύσεις τεσσάρων εβδομάδων, το Περού κατέβαλε τα 80 εκατ. δολ. και το χρεοστάσιο «θεραπεύτηκε» εντός της περιόδου χάριτος.

ΠΑΚΙΣΤΑΝ
«Πυρηνικό» χρεοστάσιο
To Πακιστάν κήρυξε χρεοστάσιο το 1999, συνεπεία της οξείας κρίσης στο ισοζύγιο πληρωμών που πυροδοτήθηκε από τις διεθνείς κυρώσεις μετά την πυρηνική δοκιμή που πραγματοποίησε το 1998. Το Δεκέμβριο του 1999 οι πιστωτές έλαβαν νέους εξαετείς τίτλους, με κουπόνι 10% και τριετή περίοδο χάριτος, σε αντάλλαγμα για υφιστάμενα ομόλογα 608 εκατ. δολαρίων που έληγαν την περίοδο Δεκεμβρίου 1999 – Φεβρουαρίου 2002. Οι ομολογιούχοι υπέστησαν «κούρεμα» της τάξης του 50%.

ΜΟΛΔΑΒΙΑ
Από τη Ρωσία… με αγάπη
Η πρώην ρωσική δημοκρατία της Μολδαβίας υπέστη μεγάλο πλήγμα από την κρίση της «μητέρας Ρωσίας» το 1998, που ήταν η μεγαλύτερη εξαγωγική της αγορά. Τα συναλλαγματικά της διαθέσιμα «στέγνωσαν», με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται να εξυπηρετήσει το εξωτερικό της χρέος. Παρ’ όλα αυτά, απέφυγε το χρεοστάσιο έως τον Ιούλιο του 2002, οπότε δήλωσε αδυναμία να πληρώσει ομόλογο 75 εκατ. δολ. Στη συνέχεια διαπραγματεύτηκε αναδιάρθρωση με τους πιστωτές, που δέχθηκαν «κούρεμα» 40%.

ΔΟΜΙΝΙΚΑΝΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
Ανταλλάγματα… σε είδος
H χώρα κήρυξε χρεοστάσιο σε ομόλογα 1,1 δισ. δολ. τον Απρίλιο του 2005. Το 95% των ομολογιούχων συναίνεσε στην επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής των δανείων για πέντε χρόνια, ενώ αποδέχθηκε να πληρωθεί σε είδος (με νέα ομόλογα) στη θέση όλων των οφειλομένων τόκων του 2005 και των μισών του 2006.

ΜΠΕΛΙΖ
Ήπια αναδιάρθρωση
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε τον Αύγουστο του 2006 ότι θα αναδιαρθρώσει το εξωτερικό της χρέος σε συμφωνία με τους πιστωτές της: Στους όρους που ανακοινώθηκαν συμφώνησε το 98% των ομολογιούχων, που αντάλλαξε υφιστάμενα ομόλογα με νέους τίτλους που λήγουν το 2029, με έναρξη αποπληρωμής του κεφαλαίου το 2019 και χαμηλότερα κουπόνια. Το «κούρεμα» υπολογίζεται στο 25%.

Ευρύς ορισμός
Τι συνιστά χρεοστάσιο κατά τη Moody’s
Ιδιαίτερα ευρύς είναι ο ορισμός που δίνει η Moody’s στην έννοια του κρατικού χρεοστασίου, καθώς περιλαμβάνει «όλα τα γεγονότα που αλλάζουν τη σχέση μεταξύ πιστωτή και οφειλέτη σε σχέση με τους όρους της αρχικής δανειακής σύμβασης και προκαλεί οικονομική ζημία στον ομολογιούχο». Ο ορισμός αυτός περιλαμβάνει τους ακόλουθους τύπους χρεοστασίου:
1. Τη μη αποπληρωμή ή την καθυστερημένη αποπληρωμή μιας δόσης δανείου (αρχικό κεφάλαιο ή/και τόκοι), εκτός αν συμβεί κατά τη διάρκεια της περιόδου χάριτος που προβλέπεται στη σύμβαση, οπότε «θεραπεύει» το χρεοστάσιο.
2. Το λεγόμενο distressed exchange, όπου ο εκδότης των ομολόγων προχωρά σε αναδιάρθρωση του χρέους ή προσφέρει στους πιστωτές νέο «πακέτο» τίτλων, ρευστού ή περιουσιακών στοιχείων, που αντιστοιχεί σε μείωση του οφειλομένου ποσού σε σχέση με την αρχική υποχρέωση.
3. Αν και πρόκειται για σπάνια πρακτική, ορισμένες κυβερνητικές πράξεις που τροποποιούν την αρχική συμβατική σχέση μεταξύ κράτους και πιστωτών και προκαλούν ζημία στους τελευταίους μπορούν να συνιστούν χρεοστάσιο. Για το λόγο αυτό, η Moody’s θεώρησε χρεοστάσιο τη φορολόγηση (και δη με αναδρομική ισχύ) των τόκων όλων των ομολόγων σε εγχώριο νόμισμα που εξέδωσε η κυβέρνηση της Τουρκίας πριν την 1η Δεκεμβρίου 1999. Και τούτο διότι αν και οι ρήτρες των ομολόγων δεν τροποποιήθηκαν ευθέως, η κυβέρνηση μείωσε μονομερώς το ονομαστικό ποσό που είχε υποσχεθεί να πληρώσει στους πιστωτές, φορολογώντας τα κουπόνια των ομολόγων στη λήξη τους. Τέλος, χρεοστάσιο θεωρείται και η μη εθελοντική επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής των ομολόγων.

Η «βίαιη» και η «συναινετική» αναδιάρθρωση

«Βίοι αντίθετοι» για Αργεντινή – Ουρουγουάη

H Αργεντινή προανήγγειλε τη στάση πληρωμών στο τέλος του 2001, αλλά «τεχνικά» το χρεοστάσιο έλαβε χώρα στις 3 Ιανουαρίου 2002, όταν σταμάτησε η εξυπηρέτηση του χρέους. Τρεις ήταν οι παράγοντες πίσω από το μεγαλύτερο κρατικό «κανόνι» όλων των εποχών:
Πρώτον, η απόφαση της κυβέρνησης Μένεμ να συνδέσει το πέσο Αργεντινής με το δολάριο σε σταθερή ισοτιμία, η οποία «στέγνωσε» τις εξαγωγές της χώρας και τις άμεσες ξένες επενδύσεις σε αυτήν μετά την υποτίμηση του βραζιλιάνικου ρεάλ το 2002, αφού κατέστησε τα προϊόντα της γειτονικής Βραζιλίας πολύ πιο ανταγωνιστικά.
Δεύτερον, η ίδια κυβέρνηση συσσώρευσε τεράστιο χρέος (εγχώριο και εξωτερικό), οδηγώντας τα επιτόκια στα ύψη. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα το «πάγωμα» των επενδύσεων στη χώρα που οδήγησε σε κύμα λουκέτων επιχειρήσεων και σε άλμα της ανεργίας και φυσικά βάθυνε την ύφεση (που ξεκίνησε το 1997).Τέλος, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αρνήθηκε να χορηγήσει την επόμενη δόση του δανείου, πατώντας ουσιαστικά τη «σκανδάλη».

Κοινωνική αναταραχή
Το χρεοστάσιο -που συνδυάστηκε με κατάρρευση της κυβέρνησης, υποτίμηση του νομίσματος και έντονη κοινωνική αναταραχή- εκτόξευσε το δημόσιο χρέος της Αργεντινής από 63% του ΑΕΠ στο τέλος του 2001 στο 150% του ΑΕΠ. Η χώρα χρωστούσε περί τα 100 δισ. δολάρια σε εγχώριους και ξένους πιστωτές.
Η αναδιάρθρωση του χρέους -που διήρκεσε σχεδόν 5 χρόνια- έληξε με «κούρεμα» πάνω από 70% για τους ομολογιούχους, με το Μπουένος Άιρες να θέτει μονομερώς τους όρους, σε μια… όχι και τόσο συναινετική διαδικασία: Ειδικότερα, προσέφερε το 2005 νέα ομόλογα, με καθαρή τρέχουσα αξία μόλις 27% της αξίας των αρχικών και αρνήθηκε όχι μόνο να αναγνωρίσει τους οφειλόμενους τόκους των προηγούμενων ετών, αλλά και να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις όσων δεν συμφωνούσαν με τους όρους. Το ΔΝΤ παρά ταύτα χαρακτηρίστηκε «προνομιούχος πιστωτής» και πήρε πίσω στο ακέραιο όλα τα χρήματά του.

ΟΥΡΟΥΓΟΥΑΗ
Η Ουρουγουάη, αποκαλούμενη και «Ελβετία της νοτίου Αμερικής» προσβλήθηκε στο τέλος του 2002 από την κρίση που έπληξε τη γειτονική Αργεντινή.
Το ΑΕΠ βρέθηκε σε ελεύθερη πτώση (-12%), επιχειρήσεις έκλειναν, οι πολίτες έχαναν την εμπιστοσύνη τους στο τραπεζικό σύστημα. Η υποτίμηση του πέσο Ουρουγουάης και η δραστική μείωση των δημοσίων δεν άμβλυναν τις πιέσεις, με το δημόσιο χρέος να προσεγγίζει το 100% του ΑΕΠ (11 δισ. δολάρια), με μεγάλες λήξεις την περίοδο 2003-2004.
Για να εξασφαλίσει τη διατηρησιμότητα του χρέους και να μη χάσει την πρόσβαση στις διεθνείς αγορές, η κυβέρνηση του Μοντεβιδέο πρότεινε τον Απρίλιο του 2003 εθελοντική «αναδιάταξη» (re-profiling) των 18 ομολογιακών εκδόσεών της, με επιμήκυνση των λήξεων για πέντε έτη, χωρίς μείωση του αρχικού κεφαλαίου ή των κουπονιών. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε σχετικά γρήγορα (τέλος Μαΐου) και το ποσοστό συμμετοχής των ομολογιούχων υπερέβη το 93%.
Η Ουρουγουάη επέστρεψε στις διεθνείς αγορές τον Οκτώβριο του 2003, πέντε μήνες μετά την αναδιάταξη. Η οικονομία επέστρεψε σε αναπτυξιακή τροχιά το ίδιο έτος και το 2004 «έτρεξε» με ρυθμό 11%…

eleftheriskepsii

Ζούμε το φιάσκο του δόγματος της λιτότητας.

Την περασμένη εβδομάδα το Εθνικό Ινστιτούτο Οικονομικής και Κοινωνικής Έρευνας, μία βρετανική δεξαμενή σκέψης, δημοσίευσε μία αναπάντεχη γραφική παράσταση συγκρίνοντας την τρέχουσα ύφεση με προηγούμενες υφέσεις και ανακάμψεις. Αποδεικνύεται ότι βάσει ενός σημαντικού δείκτη - εκείνου που καταγράφει τις αλλαγές στο πραγματικό ΑΕΠ από την αρχή της ύφεσης - η Βρετανία τα πάει χειρότερα τώρα σε σχέση με την περίοδο της Μεγάλης Ύφεσης προπολεμικά.

Τέσσερα χρόνια μετά τη Μεγάλη Ύφεση το βρετανικό ΑΕΠ είχε ανέβει και πάλι στα προηγούμενα επίπεδα. Σήμερα, τέσσερα χρόνια μετά τη νέα ύφεση, η Βρετανία δεν βρίσκεται κοντά στο να επανακτήσει το χαμένο έδαφος του ΑΕΠ.

Και η Βρετανία δεν είναι η μοναδική περίπτωση. Η Ιταλία επίσης τα πάει χειρότερα τώρα από ό,τι τη δεκαετία του 1930 - και με την Ισπανία να κινείται προς μία διπλή ύφεση, έχουμε τρεις από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης στην ίδια μοίρα.

Ναι, υπάρχουν κάποιοι περιορισμοί και κάποιες επιπλοκές. Αλλά αυτά αντανακλούν και μία εκπληκτική αποτυχία πολιτικής. Και πρόκειται για μία αποτυχία, συγκεκριμένα του δόγματος της λιτότητας, που κυριαρχεί στους σχεδιασμούς της πολιτικής τόσο στην Ευρώπη όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες τα τελευταία δύο χρόνια. Βέβαια, η βρετανική ανεργία ήταν πολύ υψηλότερη τη δεκαετία του 1930 σε σχέση με σήμερα, επειδή η βρετανική οικονομία βρισκόταν σε ύφεση πριν ξεσπάσει η Μεγάλη Ύφεση. Και η Βρετανία γνώρισε τότε πιο ήπια ύφεση συγκριτικά με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ακόμη και έτσι, το να ξεπεραστούν οι επιδόσεις του 1930 δεν θα έπρεπε να είναι δύσκολο έργο.

Δεν έχουμε μάθει πολλά για την οικονομική διαχείριση τα τελευταία 80 χρόνια; Ναι έχουμε μάθει - αλλά στη Βρετανία και αλλού, οι πολιτικές ελίτ αποφάσισαν να πετάξουν την γνώση από το παράθυρο και να βασιστούν σε ιδεολογικά βολικούς ευσεβείς πόθους. Η Βρετανία για παράδειγμα, έπρεπε να είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα της «επεκτατικής λιτότητας», της ιδέας ότι αντί να αυξήσουμε τις κυβερνητικές δαπάνες για να καταπολεμήσουμε την ύφεση, τις περιορίζουμε - και αυτό οδηγεί σε ταχύτερη οικονομική ανάπτυξη.

Πώς μπορεί η οικονομία να ανθίσει όταν η ανεργία είναι ήδη υψηλή και οι κυβερνητικές πολιτικές άμεσα τη διογκώνουν; Εμπιστοσύνη! «Σθεναρά πιστεύω» διακήρυξε ο Ζαν Κλοντ Τρισέ - όταν ήταν πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και υπέρμαχος της επεκτατικής λιτότητας - «ότι υπό τις παρούσες συνθήκες, πολιτικές που ενισχύουν την εμπιστοσύνη θα καλλιεργήσουν και δεν θα παρακωλύσουν την οικονομική ανάκαμψη, επειδή η εμπιστοσύνη είναι το κλειδί σήμερα».

Τέτοιες επικλήσεις στη νεράιδα της εμπιστοσύνης ποτέ δεν ήταν αληθοφανείς. Ερευνητές στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και αλλού γρήγορα απέρριψαν το υποτιθέμενο επιχείρημα ότι η μείωση των δαπανών δημιουργεί θέσεις εργασίας. Παρ' όλα αυτά ισχυροί άνθρωποι και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού εξυμνούν τους προφήτες της λιτότητας, ο κ. Κάμερον συγκεκριμένα, επειδή το δόγμα της επεκτατικής λιτότητας «ταιριάζει γάντι» στην ιδεολογική τους ατζέντα. Το εξοργιστικό σε αυτή την υπόθεση είναι ότι αυτή η τραγωδία ήταν εντελώς περιττή.

Πριν από μισό αιώνα οποιοσδήποτε οικονομολόγος - ή οποιοσδήποτε φοιτητής οικονομικών είχε διαβάσει το εγχειρίδιο του Πολ Σάμιουελσον «Οικονομικά» - θα μπορούσε να μας πει ότι η λιτότητα εν όψει ύφεσης είναι πολύ κακή ιδέα. Αλλά πολιτικοί, ειδήμονες και λυπάμαι που το λέω, πολλοί οικονομολόγοι, αποφάσισαν, κυρίως για πολιτικούς λόγους, να ξεχάσουν όσα γνώριζαν. Και εκατομμύρια εργαζόμενοι πληρώνουν το τίμημα αυτής της σκόπιμης αμνησίας.


Το Βήμα, The New York Times

Δίνουν γη, ύδωρ και ενέργεια στους δανειστές- Στήνεται το μεγαλύτερο ξεπούλημα στην ιστορία.

Ενόσω συνεχίζονται τα γυμνάσια σε βάρος της Ελλάδας και οι ένθεν- κακείθεν εκβιασμοί των πανίσχυρων παικτών (Γερμανία, ΔΝΤ- IIF, hedge funds κ.λ.π) εντείνονται, τη στιγμή που η εκστρατεία τρομοκράτησης των κατοίκων αυτής της χώρας κορυφώνεται γύρω από την κατάργηση ή περιορισμό του 13ου -14ου μισθού, τα δελτία των 20.00 «πυροβολούν» καθημερινά τον καθημαγμένο φορολογούμενο, στα μουλωχτά φαίνεται πως περνά το μεγαλύτερο ξεπούλημα στη σύγχρονη ιστορία του τόπου. Υποθήκευση και μάλιστα εμπράγματη του ορυκτού πλούτου (και όχι μόνον της χώρας ) φαίνεται, πως περιλαμβάνει η δανειακή σύμβαση που υπέγραψε η Αθήνα στις 26-27 Οκτωβρίου 2011. Βάσει του περιβόητου πλέον άρθρου 13 -στο Κείμενο Συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής- περιλαμβάνονται πρόνοιες μέσω των οποίων θα εκχωρούνται ακόμη και απευθείας στους δανειστές τα έσοδα από την πιθανή εκμετάλλευση κοιτασμάτων φυσικού αερίου-υδρογονανθράκων.

Το Moneypost.gr έχει αναφερθεί αρκετές φορές στη μεγαλύτερη εκχώρηση της ελληνικής πλευράς, που πολύ φοβούμεθα πως θα βρει μπροστά της τους επόμενους μήνες και αφορά στην υπαγωγή του ελληνικού χρέους από το εθνικό νομικό πλαίσιο στο καλούμενο βρετανικό δίκαιο. Μάλιστα πρόσφατα, είχαμε αναφερθεί στον κίνδυνο να συμπεριληφθούν στο πακέτο εμπράγματων δεσμεύσεων συμβόλαια εκμετάλλευσης ορυκτού πλούτου αλλά και εξόρυξης πετρελαίου-φυσικού αερίου.

Σε σχετική ανάρτηση (17/1) υπό τον εύγλωττο τίτλο «το βρετανικό δίκαιο “ρουφάει” τα ελληνικά πετρέλαια- Εξαφάνισαν τα κοιτάσματα πριν τα… βρουν», αναδεικνυόταν ακριβώς αυτός ο κίνδυνος που για ευνόητους λόγους κρατείται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, με την πλειονότητα των ελλήνων να μην γνωρίζει ουσιώδεις υποχρεώσεις που θα απορρέουν από την νέα δανειακή σύμβαση και θα υποθηκεύουν το μέλλον των παιδιών μας για δεκαετίες.

Θα πείτε εδώ ολόκληρος υπουργός της κυβέρνησης ΓΑΠ, ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης ομολογεί πως «δεν διάβασε το μνημόνιο», με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται…

Οι δανειστές ζητούν εγγυήσεις και όσο τα πολυδιαφημισμένα προγράμματα αποκρατικοποίησης (δηλαδή ξεπούλημα των ΔΕΗ, ΟΠΑΠ), αξιοποίησης (…τύπου Ελληνικού), ή τα περίφημα σχέδια για ενεργειακά προγράμματα (…σαν το ΗΛΙΟΣ ), δεν προχωρούν άρα δεν αποφέρουν έσοδα, τόσο ο κίνδυνος εμπράγματης υποθήκευσης ορυκτού πλούτου - κοιτασμάτων αερίου και υδρογονανθράκων μεγαλώνει. Σύμφωνα με τον φιλόδοξο σχεδιασμό της κυβέρνησης ΓΑΠ οι αποκρατικοποιήσεις (και όλα τα συναφή ) θα έπρεπε μέχρι το 2015 να έχουν αποφέρει μεγάλο μέρος από το πακέτο των 50 δισ. ευρώ.

Έτσι όπως πηγαίνουν τα πράγματα, είναι ζήτημα εάν θα συγκεντρωθούν μετά βίας 8 με 10 δισ. ευρώ και αυτά με το καλύτερο σενάριο. Τα υπόλοιπα; Απάντηση στο καίριο ερώτημα ενδέχεται να δίνεται μέσω του περιβόητου άρθρου 13 που σύμφωνα με το defencenet.gr, αναφέρει επί λέξει ότι «Greece commits future cash flows from project Helios or other privatization revenue in excess of those already included in the adjustment programme to further reduce indebtedness of the Hellenic Republic by up to 15 billion euros with the aim of restoring the lending capacity of the EFSF».


Joffrey Postman

newpost

Αυτός είναι ο λόγος που η Ισλανδία δεν είναι στις ειδήσεις!

Η ιστορία ή οποία αποκαλύφθηκε από ένα ιταλικό ραδιοφωνικό σταθμό για την συνεχιζόμενη επανάσταση στην Ισλανδία είναι ένα χαρακτηριστικότατο παράδειγμα για το πόσο λίγο τα δικά μας Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μας ενημερώνουν πραγματικά ή όχι για τα γεγονότα στον κόσμο. Το 2008, κατά την έναρξη της «κρίσης», η Ισλανδία κυριολεκτικά πτώχευσε...
Από τότε αυτό το ελάχιστα γνωστό μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης «έχει χαθεί από τα ραντάρ της ενημέρωσης».

Κατά την διάρκεια που οι ευρωπαϊκές χώρες, η μια μετά την άλλη, απειλούνται από την πτώχευση, η οποία (η πτώχευση) απειλεί την ύπαρξη του Ευρώ, το πέσιμο της οποίας θα έχει ανεξέλεγκτες συνέπειες για όλο τον κόσμο, το τελευταίο πράγμα που θα ήθελαν οι εξουσιαστές αυτού κόσμου είναι να γίνει η Ισλανδία παράδειγμα για άλλες χώρες.

Ας δούμε γιατί.

Η Ισλανδία (πληθυσμός 320 χιλιάδες) ήταν μια από της πλουσιότερες χώρες του κόσμου. Το 2003 με την τελική επικράτηση του νεοφιλελεύθερου καθεστώτος όλες οι τράπεζες ιδιωτικοποιήθηκαν και, με στόχο την προσέλκυση ξένων επενδύσεων, οι τράπεζες αυτές προσέφεραν το ονλαϊν-μπάνκινκ και με την συνδρομή του χαμηλότερου δυνατού κόστους οι τράπεζες αυτές έδειχναν μεγάλα ποσοστά κερδών. Οι λογαριασμοί, οι οποίοι ονομάστηκαν IceSave, προσέλκυσαν πολλούς μικρούς Βρετανούς και Ολλανδούς επενδυτές. Αλλά παράλληλα με την αύξηση των επενδύσεων αυξανόταν και το εξωτερικό χρέος των τραπεζών.

Το 2003 το χρέος της Ισλανδίας ήταν ίσο με το 200% του ΑΕΠ, ενώ το 2007 είχε φτάσει στο 900%. Η παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008 έκανε το τελικό χτύπημα. Οι τρείς βασικές τράπεζες της Ισλανδίας ( Landbanki, Kapthing και η Glitnir) πτώχευσαν. Η κρόνα έχασε 85% της αξίας της έναντι του Ευρώ. Στο τέλος του χρόνου η Ισλανδία κήρυξε πτώχευση.

Η κρίση οδήγησε την Ισλανδία, με την διαδικασία της ΑΜΕΣΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, στην αποκατάσταση των κυριαρχικών δικαιωμάτων των Ισλανδών μέσον του νέου συντάγματος. Αλλά αυτό επιτεύχθηκε με μεγάλο πόνο.

Να πως έγινε αυτό.

Ο πρωθυπουργός της σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης συνασπισμού Γκέιρ Χόρντε βρισκόταν σε διαπραγματεύσεις για την παροχή δανείου ύψους 2.1 δισεκατομμυρίων δολαρίων, στο οποίο (στο δάνειο) η Βρετανία και η Ολλανδία πρόσθεσαν ακόμα 2.5 δισεκατομμύρια. Η διεθνής οικονομικοί κύκλοι πίεζαν την Ισλανδία για δραστικά μέτρα. Το ΔΝΤ και η ΕΕ ήθελαν να πάρουν το πιο πάνω χρέος «πάνω τους» με επιχείρημα ότι αυτός ο τρόπος είναι ο μόνος για να μπορέσει η Ισλανδία να ξεπληρώσει την Βρετανία και την Ολλανδία.

Οι συνεχόμενες διαμαρτυρίες και ταραχές ανάγκασαν την κυβέρνηση να παραιτηθεί. Οι πρόωρες εκλογές του Απριλίου του 2009 ανέδειξαν στην κυβέρνηση έναν αριστερό συνασπισμό το οποίο καταδίκασε το νεοφιλελεύθερο οικονομικό σύστημα, αλλά αμέσως παραδόθηκε στις απαιτήσεις η Ισλανδία να επιστρέψει συνολικά τρία και πλέον δισεκατομμύρια Ευρώ. Έπρεπε ο κάθε Ισλανδός τα επόμενα 15 χρόνια να πληρώνει 100 Ευρώ κάθε μήνα. Έπρεπε δηλ. ο λαουτζίκος να θυσιαστεί για χρέη κάποιον ιδιωτών προς κάποιους άλλους ιδιώτες. Αυτό ήταν η σταγόνα η οποία υπερχείλισε το ποτήρι.

Αυτό που συνέβη ήταν πρωτοφανές. Η γνώμη ότι οι Ισλανδοί πρέπει να πληρώνουν για τα λάθη των οικονομικών μονοπωλίων, ότι το σύνολο της χώρας πρέπει να πολιορκείται για αποπληρωμή ιδιωτικών χρεών, άλλαξε την σχέση μεταξύ πολιτών και πολιτικών θεσμών, γεγονός το οποίο τελικά οδήγησε την πολιτική ελίτ της Ισλανδίας να πάρει μέρος του εκλογικού σώματος. Ο πρωθυπουργός Όλαφ Ραγκνάρ Γκρίμσον αρνήθηκε να επικυρώσει τον νόμο το οποίο ανάγκαζε τους πολίτες να σηκώσουν τα βάρη των Ισλανδών τραπεζιτών και συμφώνησε να συγκαλέσει δημοψήφισμα.

Φυσικά η διεθνής κοινότητα αύξησε την πίεση στην Ισλανδία. Η Βρετανία και η Ολλανδία απειλούσαν με σκληρή καταστολή η οποία θα οδηγούσε σε απομόνωση της χώρας. Όταν η Ισλανδία ετοιμαζόταν για δημοψήφισμα, το ΔΝΤ απειλούσε την χώρα να στερήσει οποιαδήποτε βοήθεια. Η Βρετανική κυβέρνηση απειλούσε να παγώσει τις καταθέσεις και τις αποταμιεύσεις των Ισλανδών. Όπως έλεγε ο Γκρίμσον: «Μας έλεγαν αν δεν δεχθούμε τους όρους τους, θα γίνουμε η Κούβα του Βορρά. Ναι, αλλά αν συμφωνούσαμε θα γινόμασταν η Αϊτή του Βορρά».

Στο δημοψήφισμα του Μαρτίου του 2010 το 93% των Ισλανδών ψήφισαν κατά των πληρωμή των χρεών. Το ΔΝΤ πάγωσε τους δανεισμούς αμέσως. Αλλά η επανάσταση (για την οποία δεν έγραψε κανένα από τα ΜΜ«Ε», περιλαμβανομένου και του Εβραιονιούζ-Evronews) δεν πτοήθηκε. Με την υποστήριξη των οργισμένων πολιτών η κυβέρνηση ξεκίνησε έρευνες για αστικές και ποινικές ευθύνες κατά των υπευθύνων για την οικονομική κρίση. Το Ιντερπόλ εξέδωσε διεθνές ένταλμα σύλληψης για τον πρώην πρόεδρο της τράπεζας Kaupthing Σιγκιζμούντ Έϊναρδσον. Αλλά και πολλοί τραπεζίτες, εγκατέλειψαν εσπευσμένα την χώρα.

Όμως οι Ισλανδοί δεν σταμάτησαν εκεί: αποφάσισαν να υιοθετήσουν νέο σύνταγμα, το οποίο θα απαλλάξει την χώρα από την δύναμη της Διεθνής οικονομίας και των εικονικών νομισμάτων.

Για να γραφτεί νέο σύνταγμα ο Λαός της Ισλανδίας εξέλεξε 25 άτομα μεταξύ 522 ενήλικων, οι οποίοι δεν ανήκαν σε κανένα από τα πολιτικά κόμματα του κατεστημένου. Οι αντιπρόσωποι αυτοί έπρεπε να είχαν προταθεί τουλάχιστον από 30 άτομα. Το έγγραφο γράφτηκε μέσα από το διαδίκτυο. Οι πολίτες μπορούσαν να κάνουν προτάσεις και σχόλια, βλέποντας με τα ίδια τους τα μάτια την διαμόρφωση του συντάγματος. Το σύνταγμα το οποίο τελικά γεννήθηκε μέσα από συμμετοχή των πολιτών, θα παρουσιαστεί στο κοινοβούλιο προς έγκριση μετά από τις επόμενες εκλογές.

Σήμερα οι ίδιες λύσεις προτείνονται σε άλλα Έθνη. Λένε στο Έθνος των Ελλήνων ότι η ιδιωτικοποίηση της δημόσιας περιουσίας είναι η μοναδική διέξοδος από το οικονομικό τέλμα. Τώρα τα ίδια λένε και στους Ιταλούς, Ισπανούς και Πορτογάλους.

Ας ρίξουν μια ματιά στην Ισλανδία. Στην άρνησή τους να υποκύψουν στα ξένα συμφέροντα: όταν μια μικρή χώρα με δύναμη και με σαφήνεια διακηρύσσει ότι ο Λαός τους είναι κυρίαρχος….

Αυτός είναι ο λόγος που η Ισλανδία δεν είναι στις ειδήσεις.

tromaktiko

"Βλέπω στην Ελλάδα όσα έζησα στην Αργεντινή"

Η εμπειρία του Αργεντινού δημοσιογράφου και συγγραφέα Πέδρο Μπρίγκερ από την Ελλάδα του θύμισε την Αργεντινή του 2001. Διαβάστε τι συμβουλεύει τους Έλληνες προκειμένου να αντιμετωπίσουν την κρίση.

Αίσθηση déjà vu προκάλεσε η Ελλάδα του 2011 στον πολυβραβευμένο δημοσιογράφο και συγγραφέα Πέδρο Μπρίγκερ που έζησε την "κόλαση" της οικονομικής κρίσης στην Αργεντινή του 2001.

Ο Αργεντινός βρέθηκε για τις ανάγκες ρεπορτάζ στην Ελλάδα και περιέγραψε την εμπειρία του από την οικονομική κρίση στον "Τύπο της Κυριακής", συμβουλεύοντας τους Έλληνες να μελετήσουν το παράδειγμά τους.

Οι εικόνες που αντίκρισε, όπως σημείωσε, του θύμισαν την Αργεντινή του 2001, τονίζοντας ότι βλέπει ομοιότητες ομοιότητες όχι μόνο στα μέτρα που επιβάλλονται από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και που είναι τα ίδια με αυτά που επέβαλαν στους ίδιους.

Αυτό που παρατήρησε ήταν ότι η πολιτική τάξη στην Ελλάδα συμπεριφέρεται με έναν τρόπο παρόμοιο με αυτόν της Αργεντινής, σημειώνοντας πως η μεσαία τάξη στην Ελλάδα έχει υποστεί ένα μεγάλο χτύπημα και θυμίζοντας πως στην Αργεντινή το 2001 είχαν τους νεόπτωχους.

"Πέρασα από τον σταθμό του Μετρό στην Πανεπιστημίου και είδα μια εικόνα που με συγκλόνισε. Από τη μία τα υπέροχα κτίρια του Πανεπιστημίου και της Βιβλιοθήκης, από την άλλη μια ομάδα μεταναστών να πουλάει μικροπράγματα, αγωνιώντας μην έρθει η αστυνομία, και παραδίπλα μια ομάδα ναρκομανών που "χτύπαγαν ενέσεις" σε κοινή θέα.

Από την άλλη πλευρά βρίσκονταν γιατροί του κόσμου που μοίραζαν φαγητό σε φτωχούς. Αυτές είναι χαρακτηριστικές εικόνες παρακμής, αποδόμησης της κοινωνίας", ανέφερε.

Συγκλονίστηκε από την ιστορία που του διηγήθηκε δημοσιογράφος για μία μητέρα που άφησε το παιδί της στον παιδικό σταθμό και δεν γύρισε να το πάρει γιατί δεν μπορούσε να το ζήσει. "Τρομερό! Αυτό μου θύμισε πολύ την Αργεντινή του 2001. Διάβασα, επίσης, την είδηση για τα συσσίτια στο σχολεία. Το ίδιο συνέβη και σε εμάς και ακόμη έχουμε συσσίτια σε κάποια σχολεία", σημείωσε.

Σε ερώτηση κατά πόσο υπάρχει στην Αργεντινή μία αίσθηση αλληλεγγύης για την Ελλάδα, ανέφερε ότι δεν φτάνουν εκεί πολλές λεπτομέρειες για το τι συμβαίνει στη χώρα μας.

"Η Αργεντινή υπήρξε το μεγάλο εργαστήριο του Διεθνούς Ταμείου στη Νότιο Αμερική. Η Ελλάδα είναι αυτή τη στιγμή, κατά τη γνώμη μου, το μεγάλο εργαστήριο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στην Ευρώπη", παρατήρησε.

Όσο για τι θα συμβούλευε τους Έλληνες για να αντιμετωπίσουν την κρίση, ο Πέδρο Μπρίγκερ επισήμανε ότι κανείς δεν γνωρίζει τη λύση.

"Θα σας έλεγα μόνο να οργανωθείτε. Να βρείτε εναλλακτικές λύσεις για τα πάντα. Δικές σας λύσεις. Και να μελετήσετε το παράδειγμα της Αργεντινής, γιατί μπορείτε να πάρετε καλές ιδέες και να τις εφαρμόσετε με το δικό σας τρόπο. Το 2001 η Αργεντινή ήταν μία κόλαση. Στη γειτονιά μου ήταν όλοι άνεργοι. Σήμερα όλοι έχουν δουλειά και ζούνε καλά", κατέληξε.

news247

Τέσσερα πράγματα που μας έμαθε το δύσκολο 2011.

Tου Olivier Blanchard*

Πόσα αλλάζουν μέσα σ’ ένα χρόνο... Το 2011 ήλθε σε κλίμα ανάκαμψης, έστω ασθενούς και άνισης, αλλά γεμάτο ελπίδα. Τα προβλήματα ήταν πολλά, αλλά έμοιαζαν πιο βατά: το υπερβολικό χρέος των νοικοκυριών στις ΗΠΑ, η προσαρμογή χωρών της ευρωπαϊκής περιφέρειας, οι ευμετάβλητες εισροές κεφαλαίων στις αναδυόμενες οικονομίες, η βελτίωση των κανόνων για τον τραπεζικό κλάδο. Καθώς ολοκληρώνεται το έτος, η ανάκαμψη σε πολλές αναδυόμενες οικονομίες έχει μείνει στάσιμη, επενδυτές προεξοφλούν διάλυση της Ευρωζώνης και οι συνθήκες πιθανόν να αποδειχθούν χειρότερες από το 2008. Τέσσερα μαθήματα αντλώ απ’ όσα συνέβησαν.

Πρώτον, ότι μετά την κρίση του 2008-09, η παγκόσμια οικονομία εγκυμονεί πολλές αντίρροπες δυνάμεις – αυτοεκπληρούμενο αποτέλεσμα αισιοδοξίας ή απαισιοδοξίας, με μείζονες μακροοικονομικές επιπτώσεις. Οπως η φυγή από τις τράπεζες και οι επιθέσεις κατά των σταθερών συναλλαγματικών ισοτιμιών. Αυτό που έγινε σαφέστερο φέτος είναι ότι τα προβλήματα ρευστότητας και η φυγή των καταθετών μπορούν να ισχύσουν και για κυβερνήσεις. Οπως ισχύει και για τις τράπεζες, οι υποχρεώσεις είναι πολύ πιο ρευστές από τα περιουσιακά στοιχεία ενός κράτους. Αν οι επενδυτές τις θεωρήσουν φερέγγυες, τα κράτη μπορούν να δανείζονται με «ακίνδυνο» επιτόκιο. Αν οι επενδυτές αρχίσουν να έχουν αμφιβολίες και ζητήσουν υψηλότερο επιτόκιο, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε χρεοκοπία. Στο μετά την κρίση περιβάλλον υψηλού κρατικού χρέους και ανήσυχων επενδυτών, πολλές κυβερνήσεις είναι εκτεθειμένες.

Δεύτερον, ότι τα ατελή ή αποσπασματικά μέτρα μπορούν να επιδεινώσουν την κατάσταση. Είδαμε πώς το κλίμα επιδεινώθηκε μετά υψηλού επιπέδου συναντήσεις που υποσχέθηκαν λύση, όμως απέδωσαν ημίμετρα. Ή όταν σχέδια που εξαγγέλθηκαν με φανφάρες, αποδείχθηκαν ανεπαρκή ή ανέφικτα. Ο λόγος, πιστεύω, είναι ότι συναντήσεις και σχέδια αποκάλυψαν τα όρια της πολιτικής, συνήθως λόγω διαφωνιών μεταξύ των χωρών. Οι υψηλές απόπειρες κατέστησαν σαφές ότι αποτέλεσμα δεν μπορούσε να επιτευχθεί πλήρως, τουλάχιστον τότε. Το «αρκεί η προσπάθεια» δεν είναι πάντα αρκετό.

Τρίτον, ότι οι επενδυτές εμφανίζουν συμπτώματα σχιζοφρένειας όταν πρόκειται για τη δημοσιονομική ενοποίηση και την ανάπτυξη. Αντιδρούν θετικά σε ειδήσεις για την πρώτη, έπειτα όμως αρνητικά, όταν η ενοποίηση οδηγεί σε χαμηλότερη ανάπτυξη.

Τέταρτον, ότι η αντίληψη παραποιεί την πραγματικότητα. Καλώς ή κακώς, τα πλαίσια της αντίληψης αλλάζουν με τα γεγονότα. Και δεν ανακτούν ποτέ την αρχική τους μορφή. Ας πούμε, τίποτα σημαντικό δεν συνέβη στην Ιταλία το καλοκαίρι. Από τη στιγμή όμως που θεωρήθηκε ότι η χώρα κινδυνεύει, η αντίληψη αυτή δεν έφυγε. Και από τη στιγμή ότι το «πραγματικό χρήμα» διαρρέει από μια αγορά, δεν επανέρχεται μέσα σε μια νύχτα.

Ολοι αυτοί οι παράγοντες εξηγούν γιατί το έτος τελειώνει πολύ χειρότερα απ’ όσο άρχισε. Εχει χαθεί κάθε ελπίδα; Οχι. Ομως, η εκ νέου σταθεροποίηση της ανάκαμψης θα είναι δυσκολότερη απ’ όσο πέρυσι. Ελπίζω πως αυτό θα συμβεί. Η εναλλακτική λύση είναι πολύ άσχημη.

* Επικεφαλής οικονομολόγος του τμήματος ερευνών του ΔΝΤ

kathimerini

Ελλάδα 2010 ή 1ος χρόνος της μ.(Δ.Ν.Τ.) εποχής...

Από τον Γιάννη Πρεβενιό

press-gr