Φαινόμενο Dr. Jekyll and Mr. Hyde.

Ζούμε μια περίοδο κρίσης και παραμορφωτικών κατόπτρων όπου ο καθένας δημιουργεί μια πολιτική κίνηση. Μοιάζει λοιπόν, ως επιτακτική ανάγκη, εξαιτίας των καιρών να υπάρξουν ρεύματα και προσπάθειες ανασυγκρότησης. Κάποιες πιθανόν να ευοδώσουν και να αποτελέσουν την απαρχή μεγάλων αλλαγών και εξελίξεων. Κάποιες πάλι πιθανόν να αποτελέσουν μόνο το τελευταίο κρησφύγετο των ανθρώπων εκείνων που κινήθηκαν στο κέντρο του πυρήνα των σχέσεων με την διαπλοκή. Για να περιχαρακωθούν τα όρια των πολιτικών σχημάτων που θα δημιουργηθούν πιθανόν να υπάρξουν και αλλοιώσεις εννοιών και συμβόλων με σκοπό να φέρουν στα μέτρα τους έννοιες και κατακτήσεις.

Αν εξετάσουμε την σύγχρονη πολιτική ιστορία θα δούμε ότι δεν είναι πρωτοφανές φαινόμενο. Η μεταπολίτευση γέννησε πολιτικά σχήματα «τζεκυλ και χαιντ» που πρωταγωνίστησαν επί σειρά δεκαετιών στην πολιτική ζωή του τόπου. Παράδειγμα το ΠαΣοΚ του Ανδρέα που τότε δήλωνε πως, «Πρέπει να θέσουμε τέρμα στην εξάρτηση από το Πεντάγωνο των HΠA και από το NATΟ» κατέληξε να έχει ηγέτη τον Ε. Βενιζέλο και να συγκυβερνά με την νεολαϊκή δεξιά του Α. Σαμαρά εξυπηρετώντας τις επιταγές τις «γερμανικής» Ε.Ε.. Η απάντηση στο ερώτημα πως πήρε τέτοια τροπή το σοσιαλιστικό ΠαΣοΚ είναι απλή. Ο Ανδρέας κυβέρνησε δημιουργώντας μεν μεσαία τάξη, αλλά ταυτόχρονα έθετε την βάση για γενιές υπερχρεωμένων νοικοκυριών. Χρησιμοποίησε τα Μ.Ο.Π. και το Α΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης για να δημιουργήσει μια πρόσκαιρη και εικονική ευμάρεια, αλλά την ίδια στιγμή ξεκλήριζε την πραγματική αγορά. Και αυτό γινόταν γιατί ο «σοσιαλιστικός αλτρουισμός» έβαλε την χώρα σε ένα φαύλο κύκλο δανεισμού. Τα πρώτα δάνεια δεν μπορούσαν να ξεπληρωθούν από τους φόρους μιας και η χώρα των υπεράριθμων δημοσίων υπαλλήλων και της γραφειοκρατίας είχε αποβιομηχανοποιηθεί ολοκληρωτικά. Οι τόκοι των δανείων δεν μπορούσαν να εξυπηρετηθούν με αποτέλεσμα να σέρνεται η χώρα σε επαναδανεισμό. Η πολιτική σημαία του κινήματος, «Εθνική Ανεξαρτησία-Λαϊκή Κυριαρχία-Κοινωνική Απελευθέρωση» τελικά αποτέλεσε την λεοντή του κρατισμού και των πελατειακών σχέσεων. Στο μεγαλύτερο σύνολο του το κίνημα κατέληξε να αποτελεί το σπίτι κάθε άεργου τυχοδιώκτη που αναζητούσε την εύκολη λύση. Οι εξαιρέσεις ελάχιστες που επιβεβαιώνουν τον κανόνα, ορισμένων ρομαντικών και πραγματικών αγωνιστών και ιδεολόγων.

Στον ίδιο παρανομαστή κινήθηκε και η «φιλελεύθερη» - λαϊκή – κεντροδεξιά παράταξη της Νέας Δημοκρατίας. Όπως προσδιόρισε ο ιδρυτής της, Κωνσταντίνος Καραμανλής, το ιδεολογικό στίγμα του κόμματος στο συνέδριο της Χαλκιδικής το 1979, η Νέα Δημοκρατία ασπάζεται τον ριζοσπαστικό φιλελευθερισμό που αναγνωρίζει την ελευθερία της αγοράς με τη ρυθμιστική παρέμβαση του κράτους χάρη της κοινωνικής δικαιοσύνης. Όμως, η θεσμική ασυνέχεια της παράταξης από την στιγμή που έγινε η πολιτική ομπρέλα θιασωτών της Χούντας, του Βασιλιά, της άκρας δεξιάς και πολλών άλλων, καθώς και η αλλοίωση του ριζοσπαστικού φιλελευθερισμού κατά Άνταμ Σμίθ οδήγησαν στην αποδυνάμωση των «χάρτινων» ισορροπιών. Κατά τον Άνταμ Σμίθ (1723-1790), στόχος του κράτους είναι να προστατέψει τους πλούσιους από τη βία και την αρπακτική διάθεση (rapacity) των φτωχών, διατηρώντας τη χρήσιμη ανισότητα στις περιουσίες, η οποία αναγκαία προκύπτει από τον διαφορετικό βαθμό εργατικότητας, ικανοτήτων και επιμέλειας των πολιτών. Αξίζει εδώ να σημειωθεί πως στον Πλούτο των Εθνών ρητά αναφέρει ότι η αναγκαιότητα της δημιουργίας διακυβέρνησης προκύπτει όσο αυξάνεται η κατοχή ιδιοκτησίας. Και τελικά εντός της γαλάζιας παράταξης η πλάστιγγα έγειρε υπέρ του ολοένα και μεγαλύτερου κρατικού παρεμβατισμού. Η σκέψη του Σμίθ ερμηνεύτηκε από αντίστροφη σκοπιά. Ο νεοδημοκρατικός πατερναλισμός με αφορμή την κοινωνική δικαιοσύνη επικράτησε και στραγγάλισε την ελεύθερη αγορά. Στην πράξη μια πολιτική και οικονομική σκέψη αποτέλεσε τον μανδύα για να ικανοποιηθούν οι ορέξεις των γαλάζιων παιδιών και μόνο. Η κρατική εξουσία και οι αυλικοί της υπερχρέωσαν την χώρα και αποδυνάμωσαν την αγορά. Μοναδική εξαίρεση αποτέλεσε η διακυβέρνηση του Κ. Μητσοτάκη που παρά τις όσες αξιόλογες προσπάθειες, το γερά ριζωμένο πελατειακό κράτος και οι συντεχνίες δεν του επέτρεψαν να συνεχίσει το έργο του.

Και οι δυο παρατάξεις της μεταπολίτευσης προσπάθησαν να οριοθετήσουν το πολιτικό τους στίγμα. Οι πορείες τους παράλληλες, αλλά με κοινή κατάληξη. Ο κρατισμός. Οι σκέψεις τους και οι σχολές που ξεκίνησαν να υπηρετούν αλλοτριώθηκαν. Μοναδικός σκοπός έγινε η διατήρηση στην εξουσία και τα «δώρα» που αυτή φέρει.

Σήμερα η ιστορία μοιάζει να επαναλαμβάνεται. Τα σημερινά κόμματα εξουσίας και όσα επιδιώκουν να παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο προσπαθούν να περιχαρακώσουν την θέση τους στον πολιτικό χάρτη. Η Ν.Δ. συνεχίζει απροκάλυπτα πια να υπηρετεί τον κρατισμό. Ο ΣΥΡΙΖΑ από την άλλη προσπαθώντας να συσπειρώσει πολιτικά άστεγους αριστερούς κάνει άνοιγμα σε ολόκληρο εκείνο το φάσμα που προσδιορίζεται ως αριστερό. Από την άκρα αριστερά έως και την ανένταχτη αριστερά. Στην πραγματικότητα όμως στην προσπάθεια του να έχει ρόλο στα πολιτικά δρώμενα της χώρας πέφτει στην παγίδα του λαϊκισμού και των εύκολων υποσχέσεων. Αποσκοπώντας να πάρει την τύχη της χώρας στα χέρια του μασκαρεύεται με τα χρώματα της σύγχρονης και ανανεωμένης αριστεράς, αλλά στην ουσία δημιουργεί τους δικούς του «πελάτες». Πρόσφορο έδαφος είναι φυσικό να βρίσκουν παλαιά στελέχη της «αριστεράς» που υπηρέτησαν στην πραγματικότητα τον κρατισμό, την γραφειοκρατία, το πελατειακό κράτος και δεν είχαν καμία απολύτως σχέση με οποιοδήποτε ιδεολογικό υπόβαθρο.

Πολλοί επαναλαμβάνουν την αγωνία τους για το πολιτικό κενό που έχει δημιουργηθεί από την αποδυνάμωση του ΠαΣοΚ. Και αναζητούν σχήματα που θα αποτελέσουν την αφετηρία για την αναγέννηση της «κεντροαριστεράς». Μάλιστα στην προσπάθεια τους αυτή εξισώνουν έννοιες όπως «δημοκρατική παράταξη» με «κεντροαριστερά». Ουσιαστικά όμως δεν υπάρχει κάποια πολιτικό κενό στον συγκεκριμένο χώρο, αφού πολύ καλά υπηρετείται ο κρατισμός τόσο από την ΝΔ. όσο και από τον ΣΥΡΙΖΑ. Η αλήθεια είναι πως πρόκειται για πολιτικά άστεγους κρατιστές που δεν θέλουν να ενταχθούν στον ΣΥΡΙΖΑ που ήδη έχει εκτεθεί αρκετά, αλλά μέσα από ζυμώσεις να προκύψει μια πρόταση διακυβέρνησης που θα καλύπτει τον χώρο του λεγόμενου μεταρρυθμιστικού κοινωνικού φιλελευθερισμού μέχρι και την κεντροαριστερά.

Φαίνεται πως πάντοτε πρέπει ο κρατισμός να έχει πολιτικό μανδύα για να μπορεί να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο. Είτε είναι γαλάζιος, είτε είναι κόκκινος, ανεξάρτητα από την απόχρωση που θα έχει δεδομένου των απαιτήσεων των καιρών, στην πράξη αποτελεί τροχοπέδη για την ανάπτυξη και την ελευθερία του ανθρώπου. Ζει παρασιτικά από το άτομο και διογκώνεται όσο καταφέρνει να επιβιώσει. Ο πολιτικός μανδύας είναι ένα κόλπο που παραπλανά τους αφελείς και τους ρομαντικούς. Η εκάστοτε ιδεολογία χρησιμοποιείται από τους κρατιστές για να υπηρετήσουν το συμφέρον τους και τίποτε παραπάνω. Καταλήγουμε λοιπόν στο εξής συμπέρασμα. 

Αφού εξ αρχής δεν είναι ευδιάκριτα τα κίνητρα των οποιονδήποτε πολιτικών σχημάτων και καταλήγουμε να συναντάμε το φαινόμενο «δρ. τζέκυλ και μιστερ χαίντ» - άσχετα με το πώς έχουν αυτοπροσδιοριστεί ιδεολογικά, το ερώτημα δεν είναι ποια ιδεολογία υπηρετούν και τι απόχρωση έχουν. Το ερώτημα που πρέπει να υπάρχει στο μυαλό κάθε πολίτη ώστε να βγούμε από αυτόν τον φαύλο κύκλο είναι αν η πολιτική και οικονομική τους φιλοσοφία υπηρετεί το κράτος και τους αυλικούς του ή υπηρετεί τον ορθολογισμό, την ελευθερία του ανθρώπου, της αγοράς χωρίς κηδεμονίες και την δημιουργική πρωτοβουλία. Όλες οι θεωρίες θα κριθούν με την εφαρμογή τους, όμως σώφρον είναι να διέπονται από αρετές όπως ο Ορθολογισμός, η Δικαιοσύνη, η Ανεξαρτησία, η Ακεραιότητα, η Παραγωγικότητα και η Υπερηφάνεια. Μόνο εάν απαγκιστρώσουμε την σκέψη μας από τον πολιτικό μας μικρόκοσμο θα κατορθώσουμε να δώσουμε ένα καλύτερο μέλλον στον καθένα από εμάς.

Spiegel: O «κουστουμαρισμένος» Στέφανος Μάνος συνομιλεί με εργάτρια βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ.

Προσπαθήστε να το φανταστείτε: μια χώρα βρίσκεται παγιδευμένη σε μια υπαρξιακή κρίση και μια σειρά από κόμματα με διαμετρικά αντίθετες απόψεις προσπαθούν να σχηματίσουν συγκυβέρνηση. Αυτό ακριβώς συμβαίνει στην Ελλάδα. Η συντηρητική Νέα Δημοκρατία και το σοσιαλιστικό ΠΑΣΟΚ προσπάθησαν εις μάτην να πείσουν τον ριζοσπαστικό αριστερό ΣΥΡΙΖΑ να σχηματίσουν από κοινού μια βιώσιμη κυβέρνηση. Αλλά όλες οι διαπραγματεύσεις με το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα της χώρας απέτυχαν, και η Ελλάδα πλέον αντιμετωπίζει νέες εκλογές τον Ιούνιο.

Το κεντρικό δίλημμα των εκλογών θα είναι αν ο λαός της Ελλάδας επιθυμεί να συνεχίσει να εφαρμόζει η χώρα του τα αυστηρά μέτρα λιτότηταςπου έχουν συμφωνηθεί με αντάλλαγμα την οικονομική ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και του «διεθνούς νομισματικού ταμείου» (ΔΝΤ) ή προτιμούν να εγκαταλείψουν την ευρωζώνη.

Η διαδικτυακή έκδοση του «Σπίγκελ» (SOL) προσκάλεσε εκπροσώπους δύο πολιτικών παρατάξεωνπου βρίσκονται στους αντίποδες της σχετικής συζήτησης, τους Στέφανο Μάνο (ΣΜ), που ηγείται του φιλικού προς τις επιχειρήσεις κόμματος «δράση» και της Δέσποινας Χαραλαμπίδου (ΔΧ) βουλευτού του ριζοσπαστικού αριστερού ΣΥΡΙΖΑ να συζητήσουν μέσω «σκάιπ» τις διαφορές τους.

Ο κουστουμαρισμένος Μάνος συνδέθηκε από το κομψό του αθηναϊκό διαμέρισμα ενώ ηΧαραλαμπίδου από μια εργατική συνοικία της Θεσσαλονίκης. Οι δύο πολιτικοί αντιπαρατέθηκαν σκληρά, αλλά παραδόξως βρέθηκαν σύμφωνοι σε πολλά σημεία.

SOL: Κ.κ Χαραλαμπίδου και Μάνο, γύρω στο 80% των Ελλήνων τάσσονται υπέρ του ευρώ. Από την άλλη, μια πλειοψηφία των Ελλήνων αντιτίθενται στα μέτρα λιτότητας. Πώς μπορεί όμως η Ελλάδα να παραμείνει εντός ευρωζώνης αν παραβιάσει τα συμπεφωνημένα με την ΕΕ και το ΔΝΤ;



despoina_haralabidouΣΜ: Αν αύριο λέγαμε, «γεια σας, θα καταγγείλουμε τη συμφωνία μας», θα αποβαλλόμαστε από το ευρώ. Θα μπορούσαμε φυσικά να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε τους όρους του πακέτου λιτότητας. Αλλά προς τούτο το ελάχιστο που θα χρειαζόμαστε είναι πρωτογενές πλεόνασμα -πάει να πει πλεόνασμα στον προϋπολογισμό μετά την αφαίρεση του κόστους των επιτοκίων και της εξυπηρέτησης του χρέους. Αλλά για να το πετύχουμε αυτό, χρειάζεται πρώτα να εφαρμοστούν δραστικές μεταρρυθμίσεις.

ΔΧ: Εμείς στο ΣΥΡΙΖΑ λέμε πως χρειάζεται να καταγγείλουμε άμεσα τις συμφωνίες με τη λεγόμενη «τρόικα» -την «ευρωπαϊκή επιτροπή» (Κομισιόν), την «ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα» (ΕΚΤ) και το ΔΝΤ. Τα μέτρα της «τρόικα» καταδικάζουν τον ελληνικό λαό στη φτώχεια και την ανεργία και τον οδηγούν στη μετανάστευση. Το χρέος δεν το δημιούργησαν οι απλοί εργαζόμενοι, κι άρα δεν οφείλουν αυτοί να το αποπληρώσουν. Από τα χρήματα της βοήθειας, ούτε ένα ευρώ δεν πάει σε μισθούς, συντάξεις, την υγεία ή την παιδεία. Τα χρήματα αυτά αξιοποιούνται αποκλειστικά για να αποπληρωθούν οι δανειστές μας και οι κερδοσκόποι μεγαλοκαρχαρίες. Το δίλημμα «λιτότητα ή δραχμή» αποσκοπεί στην τρομοκράτηση του ελληνικού λαού.

ΣΜ: Τα όσα λέει η κ. Χαραλαμπίδου αποδεικνύουν απλά πόσο απέχουν στην Ελλάδα οι επιθυμίες από την πραγματικότητα. Το πελώριο «παράνομο» χρέος στο οποίο αναφέρεται ο ΣΥΡΙΖΑ προέκυψε σχεδόν αποκλειστικά λόγω του ότι οι Έλληνες ζούσαμε πέραν των δυνατοτήτων μας.Μόνο εφόσον το παραδεχθούμε αυτό θα μπορέσουμε να αρχίσουμε την ανοικοδόμηση της οικονομίας μας. Αν καταγγείλουμε τις δεσμεύσεις μας απέναντι στους Ευρωπαίους δανειστές μας, τότε απλά θα βλάψουμε και θα καταστρέψουμε τον εαυτό μας. Και μετά θα αποβληθούμε από το ευρώ και την ΕΕ.

ΔΧ: Μα ποιος είναι ο λόγος να δανειζόμαστε πάντα από τους ίδιους; Ζούμε σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο και θα μπορούσαμε να δανειστούμε υπό καλύτερους όρους από την Κίνα ή τη Ρωσία π.χ.

ΣΜ: ’Αλλη μια περίπτωση όπου οι επιθυμίες συγχέονται με την πραγματικότητα. Δε θα βρείτε ούτε ένα γιουαν, ούτε ένα ρούβλι αν η Ελλάδα δεν εφαρμόσει βαθιές μεταρρυθμίσεις. Επιπλέον οι Ευρωπαίοι μας δανείζουν υπό όρους που ποτέ δε θα βρίσκαμε στην ελεύθερη αγορά. Αν δεν εκπληρώσουμε τις υποσχέσεις μας, ούτε ο Ούγκο Τσάβες (Hugo Chavez) δε θα μας δανείσει…

SOL: … ο πρόεδρος της Βενεζουέλα… Από την άλλη, η σκληρή στρατηγική της «τρόικα» δε φαίνεται να αποδίδει καρπούς. Μήπως χρήζει αλλαγών;

ΣΜ: Πέραν των επιτοκίων δανεισμού μας, το βασικό είναι να παράγουμε περισσότερα από όσα δαπανούμε. Μετά μπορούμε να μειώσουμε φόρους, να καταγγέλλουμε συμφωνίες, και να κάνουμε όλα όσα θέλουν και ονειρεύονται ο επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας και η κ.Χαραλαμπίδου. Πώς θα γίνει όμως αυτό; Μόνο περικόπτοντας τις περιττές και τις άχρηστες δαπάνες.

ΔΧ: Συμφωνώ μαζί σας πως το πρώτο είναι να βάλουμε κάποια τάξη. Αλλά αυτό δεν αλλάζει το γεγονός πως σήμερα η Ελλάδα έχει άνω του 1 εκατομμυρίου ανέργους. Ένας από αυτούς είμαι κι εγώ. Πέρσι έχασα τη δουλειά μου στην κλωστοϋφαντουργία. Επί ένα χρόνο, λάβαινα επίδομα ανεργίας της τάξης των 460 ευρώ τον μήνα. Πρόσφατα, μου έκοψαν 100 ευρώ κι έπαιρνα 360 ευρώ.Έψαχνα απελπισμένα για δουλειά, αλλά δουλειά δεν υπάρχει! Μετά από δύο χρόνια ανεπιτυχούς αναζήτησης εργασίας ο γιος μου πήγε στην Γερμανία. Η κόρη μου δουλεύει με μερικό ωράριο, δώδεκα ώρες τη βδομάδα, αν και έχει πτυχίο πανεπιστημίου και ξέρει ξένες γλώσσες. Εσείς κ. Μάνοκαι οι άλλοι υποστηρικτές του «μνημονίου» υποστηρίζετε την καταστροφή της ζωής των εργαζομένων και των συνταξιούχων, την μετανάστευση των Ελλήνων και τη χαμηλή φορολόγηση των ναυτιλιακών εταιριών και των επιχειρήσεων.

ΣM: Τα γνωρίζω όλα αυτά κι όμως θεωρώ πως εκπροσωπώ τα συμφέροντα των εργαζομένων καλύτερα από το ΣΥΡΙΖΑ και τον Τσίπρα. Πολλά από αυτά τα προβλήματα δημιουργήθηκαν διότι οι σοσιαλιστές δεν ήθελαν να περικόψουν το δημόσιο τομέα. Πράγμα στο οποίο συμφωνεί και ο κ.Τσίπρας. Ο δημόσιος τομέας είναι ένα τέρας που καταβροχθίζει τα λεφτά των φορολογουμένων. Εντωμεταξύ οι μικρές επιχειρήσεις αναγκάζονται να κλείσουν λόγω της βαριάς φορολογίας που υποχρεούνται να καταβάλουν.

SOL: Δεν είναι λίγοι όσοι λένε πως λίγο τους ενδιαφέρει αν η Ελλάδα έχει δραχμή ή ευρώ, μιας που και στις δύο περιπτώσεις θα είναι άνεργοι. Επαναλαμβάνουν τις απόψεις οικονομολόγων που λένε πως η Ελλάδα θα βελτίωνε τις εξαγωγές και θα ορθοποδούσε ευκολότερα με την υποτιμημένη δραχμή. Ποια είναι η γνώμη σας;



ΣΜ: Αν εγκαταλείψουμε το ευρώ, με τη δραχμή όλα θα είναι χειρότερα. Η Ελλάδα δε θα μπορεί να βρει δανεικά. Όλα θα ακριβύνουν, λόγω της υποτίμησης της δραχμής. Σκεφτείτε το: σχεδόν όλα όσα καταναλώνουμε είναι εισαγόμενα. Και τι εξάγουμε; Πάντοτε είχαμε πρόβλημα με τις εξαγωγές. Χάσαμε την ανταγωνιστικότητά μας, αυτή είναι η πικρή αλήθεια. Οπότε δεν αρκεί, σε αντίθεση με ότι συνιστά η «τρόικα», να μειώσουμε τους μισθούς. Γιατί οι Γερμανοί και οι Ελβετοί τα πήγαν τόσο καλά; Διότι παράγουν επιθυμητά προϊόντα. Εμείς δεν έχουμε ποιοτικά προϊόντα. Χρειάζεται να αλλάξουμε κουλτούρα, πράγμα στο οποίο συμβάλουν τα μέτρα λιτότητας.

ΔΧ: Για μας, το ζήτημα δεν είναι το ευρώ. Μας ενδιαφέρει να κάνουμε όσο πιο αξιοπρεπή γίνεται τη ζωή των εργαζομένων. Δεν θέλουμε μια Ελλάδα που να ξαναγυρίσει στη δεκαετία του ’60, όταν ο κόσμος μετανάστευε στη Γερμανία σε αναζήτηση ενός καλύτερου μέλλοντος.

ΣΜ: Εδώ συμφωνούμε 100%. Και πώς σκοπεύετε να το πετύχετε αυτό;



ΔΧ: Χρειαζόμαστε φορολογική ισότητα, ιδίως όσον αφορά τη φορολογία των ναυτιλιακών εταιριών και των βιομηχάνων.

ΣΜ: Με το ΣΥΡΙΖΑ, έχετε σοβαρές πιθανότητες να κυβερνήσετε. Καλά θα κάνατε να προσαρμόσετε τις επιθυμίες σας την πραγματικότητα.

SOL: Θα βάζατε στοίχημα πως ένα χρόνο από σήμερα η Ελλάδα θα εξακολουθήσει να βρίσκεται στην ευρωζώνη;

ΣΜ: Αν ο ελληνικός λαός συνεχίσει στην οδό της άρνησης της πραγματικότητας, και να ασπάζεται ευχολόγια, τότε μέσα στον επόμενο χρόνο θα βρεθούμε εκτός ευρώ.

ΔΧ: Δεν τολμάω να κάνω καμία πρόβλεψη επ’ αυτού. Θέλουμε μια διαφορετική Ευρώπη όπου πρωταγωνιστούν οι λαοί, και όχι οι πολιτικές και οικονομικές ελίτ.

O Στέφανος Μάνος είναι Πρόεδρος της «δράσης»· η Δέσποινα Χαραλαμπίδου είναι εργάτρια, βουλευτής Θεσσαλονίκης με τον ΣΥΡΙΖΑ

realpolitics